JAPAN, Het land van Paradoxen

JAPAN, Het land van Paradoxen

Beelden dat Japan bij ons oproept:

positief:      Het land van de rijzende zon, geisha’s , theeceremonies, tuinen en tempels

negatief:      kamikaze piloten, interneringskampen en wrede soldaten, weinig ontspanning      en alleen maar werken, economisch imperialisme en aardbevingen.

Het lijken allemaal tegenstellingen, omdat we zo weinig weten en begrijpen van de Japanse cultuur. Veel is dubbelzijdig, het heeft bijvoorbeeld eeuwenlang tot de Japanse cultuur behoord om het oude naast het nieuwe te laten voortbestaan.

 

Geografie:

 

 

Japan is ongeveer even groot als Duitsland, d.w.z. negen keer zo groot als Nederland. Maar het gedeelte van Japan dat werkelijk geschikt is voor bewoning en landbouw het zogenaamde leefbare gedeelte is slechts 10 %. Hierdoor word Japan een van de kleinste landen van de wereld maar met de grootste bevolkingsdichtheid.

124 miljoen mensen op slechts 37.000 km2. Driekwart van Japan bestaat uit bergen.

Japan is een eilandenrijk met vier hoofdeilanden, van noord naar zuid:

  •  Hokkaido
  • Honshu
  • Shikoku
  • Kyushu

 

Honshu is het belangrijkste eiland, met de hoofdstad Tokyo (8miljoen inwoners), de grootste havenstad Yokohama (ruim 3miljoen inwoners), de moderne industriestad Osaka ( 2,5 miljoen inwoners) en het oude culturele centrum Kyoto (met ruim 1 miljoen inwoners).

Ongeveer de helft van de Japanners woont in stedelijke agglomeraties. Japan heeft weinig natuurlijke hulpbronnen, allerlei grondstoffen moeten geïmporteerd worden ( olie, ijzererts, katoen, wol, tarwe ) hierdoor is Japan erg kwetsbaar.

De bewoners van Japan zijn sterk verwant met het landschap en de natuur waarin ze wonen, dat is te merken aan hun tuinen en bloem schikkunst.

De treinen in Japan zijn snel en uiterst betrouwbaar aangaande tijdsplanning.

Mensen:

Volgens de Japanse mythologie stamt het Japanse volk af van de zonnegod Amaterasu Omikani. Deze goddelijke afstamming heeft het gevoel van uniciteit, een uitverkoren en onderscheiden volk te zijn, sterk gevoed.
Het Japanse volk hoort tot het Mongolide ras, net als de Koreanen en Han-Chinezen. De eerste Japanners kwamen ca. 12.000 jaar geleden naar Japan via het zuiden – Kyushu – vanaf Korea.
In die tijd woonden er reeds Ainu, een Kaukasisch ras, dat onderdrukt en uiteindelijk verdreven werd. Zij hebben een lichte huidskleur, een harig lichaam en een eigen taal. Er wonen nu nog slechts 14.000 Ainu in het noorden van Japan.
Ongeveer 1 % van de inwoners van Japan is buitenlands. Dat wil men ook zo houden. Van die 1 % bestaat meer dan de helft uit Koreanen, die qua uiterlijk niet van de Japanners te onderscheiden zijn. Zij zijn geassimileerd, maar hebben geen Japans paspoort en worden gediscrimineerd.

Naast Koreanen en Ainu zijn er nog vier bevolkingsgroepen die ook gediscrimineerd worden: 2,5 miljoen Buralumin (afstammelingen van de vroegere “outcast “) 140.000 Chinezen,
De bewoners van Okinawa en 100.000 tot 300.000 illigale immigranten.
Amerikanen en Europeanen daarentegen worden zeer voorkomend en hoffelijk behandeld. Japanners zijn naar hen erg hulpvaardig ( vaak wel in gebrekkig Engels ).

 

Geschiedenis:

Japan kent eigenlijk 14 geschiedenisperioden, de vroegste is van 8000 tot 300 voor Christus. Japan heeft een haat liefde verhouding met het buitenland. Het buitenland word altijd als extreem anders gezien. Voorbeelden: China, Europa en Verenigde Staten.
Aanvankelijk is er een periode van fascinatie, daarna wordt de vreemde cultuur of afgestoten of volledig geassimileerd = gejapaniseerd. China was het voorbeeld in de zesde tot negende eeuw na Christus.

1543: eerste betrekkingen tussen Europa ( potugese kooplieden ) en katholicisme, het gevolg: haat.

1603-1868: Edo periode met afstoting van Europa en shogun’s
( opperbevelhebbers ) met strikte regels.

1639: totale afsluiting van Japan voor het buitenland. Uitzondering hierop Nederlandse nederzetting vlak voor de kust van Nagasaki, dit was het venster op de wereld voor Japan eeuwenlang. Nederlanders werden getolereerd, omdat voor hen handel belangrijker was dan godsdienst.

1853: Amerikaanse marine eist openheid van Japan.

1868: openheid gebeurt, de keizerlijke macht word hersteld (Meiji-restauratie) keizer Meiji probeert de gigantische achterstand op het westen in enkele decennia weg te werken.

1905: overwinning van Japan op Rusland, bewondering in het westen voor Japan.

1868-1920: Europa en VS zijn aantrekkelijke voorbeelden, daarna opnieuw afstoten, begin jaren 30 extreem nationalisme.

1945: eind tweede wereldoorlog atoombommen op Japan, bezetting van Japan door VS, de grootste hervorming in de geschiedenis van Japan, een poging tot een moderne democratische staat naar westers model, met als gevolg succes naar de wereldtop.

 

Klimaat:

Kyushu heeft een sterk subtropisch klimaat. In het noorden van Japan ( Hokkaido) zijn de zomers kort en de winters lang met veel sneeuw. Japanners geven een sterk accent aan de seizoenverschillen. Bij een warme, vochtige zomer worden bijvoorbeeld kleding, huisinrichting, gerechten en psychologische stemmingen aangepast. Het klimaat in Japan wordt ook gekenmerkt door natuurrampen zoals tyfoons aan de kusten en aardbevingen, met name bij Tokio.

Taal:

Japanners spreken weinig Engels. Er is geen nauwe verwantschap tussen het Japans en een andere taal.

 

Godsdienst:
Japan heeft allerlei naoorlogse Westerse economische hits geïmporteerd en gedeeltelijk gejapaniseerd. Maar niet het christendom. Minder dan 1 % van de bevolking is christen, 45% boeddhist en 50% Shintoist. In de grondwet is godsdienstvrijheid vastgelegd.

Boeddhisme- via Korea naar Japan gekomen in de zesde eeuw.

Shintoisme – inheemse godsdienst van Japan.

Natuuraanbidding – lokale godsdienst met veel plaatselijke heiligdommen voor huis– en dorpsgenoten. Mensen vergoddelijkten hun helden en sommige leiders van hun gemeenschap en aanbidden de zielen van hun voorouders.

Shintogoden zijn gelukkig als de mensen dat ook zijn, daarom zijn er festivals met zang, dans en eten en dankzegging.

Een van de fundamenten van het shintoisme is de goddelijke oorsprong van de keizerlijke familie. Na 1868 en m.n. tijdens de Tweede Wereldoorlog was shinto de staatsgodsdienst. Sinds de Amerikaanse bezetting staan de godsdiensten weer op eigen benen.

De invloed van het dagelijks leven is groot. Op elke straathoek zie je een tempel of heiligdom. Bij geboorte, huwelijk en dood spelen religieuze riten een grote rol. In Japan zijn boeddhisme, shintoisme en andere religies niets anders dan subsekten van het Japanisme. Daarom is er zo weinig christendom.

 

Identiteit:

Japanners denken dat hun taal en cultuur moeilijk te volgen/leren en te begrijpen is voor buitenlanders. Japanners geloven niet gemakkelijk dat buitenlanders goed met stokjes kunnen eten, goed in Judo zijn of zelfs hun taal in meer of mindere mate kunnen spreken.
Wanneer iemand dit wel kan, wordt diegene als zeer bijzonder beschouwd en overladen met complimenten.
Men gelooft in een unieke identiteit. Weliswaar zijn veel Westerse dingen succesvol geassimileerd, maar onder de Westerse bovenlaag zit een eeuwenoude, harde houtsoort, die onmiskenbaar Japans is.

 

GODSDIENST IN JAPAN

 

Boeddhisme

De essentie van het boeddhisme is: al het lijden in het leven wordt veroorzaakt door een overdreven toegeven aan onze wensen. Onderdrukking hiervan kan leiden tot een toestand van nirvana, waarbij wensen en verlangens niet meer bestaan. Om nirvana te bereiken, moet men het Achtvoudige Pad van het juiste denken en correct gedrag volgen.
Boeddha is geboren in de buurt van de voetheuvels van het Himalaya-gebergte, net binnen de grens van het huidige Nepal en waarschijnlijk rond 410 voor christus. Op tachtigjarige leeftijd overleden.
Boeddha tekende een wiel op de grond bij zijn eerste toespraak en vertelde, dat het leven een cirkel is, die nooit eindigt. Mensen draaien maar rond, van geboorte, door het leven, naar de dood en weer terug naar de geboorte, etc. Het idee van reïncarnatie is niet ontstaan met de komst van het boeddhisme, het bestond in India al eeuwen voor de komst van Boeddha.

De vier grote waarheden en het Achtvoudige Pad kunnen de mens helpen om gelukkig te leven.

De Vier grote Waarheden

  1. Op deze  wereld blijft niets eeuwig bestaan. Alles wordt ziek, vervalt en gaat      dood. Zelfs de gelukkigste momenten verdwijnen.
  2. Mensen lijden, omdat ze van alles willen hebben. Ze zijn nooit tevreden, maar      willen steeds meer. Ze denken vooral aan zichzelf. Dit leidt tot haat en op den duur tot Oorlog.
  3. De mens is in staat om het verkeerde van haat en hebzucht in te zien.
  4. Door het Achtvoudige Pad te volgend, kan de mens anders gaan denken. Zo kan er een      einde komen aan het lijden op de Wereld.

Het Achtvoudige Pad

  1.  Inzicht:      de mens moet duidelijk inzien wat hij met het leven doet
  2. Doel:      kies een juist doel dat je wilt bereiken
  3. Woord:      zeg goede dingen
  4. Daad:      probeer niet ten koste van anderen je doel te bereiken
  5. Werk:      zoek een baan waarmee je andere levende wezens geen kwaad doet
  6. Wil: heb      een sterke wil om je door problemen heen te slaan
  7. Denken:      denk goed na bij alles wat je doet
  8. Meditatie;      door je sterk te concentreren kun je iets geheel doorzien en begrijpen

Het boeddhisme heeft niet echt regels, verboden of dingen die perse moeten. Maar bij alles wat je doet, moet je letten op de gevolgen van je daad. Daarom probeert de boeddhist goed te leven. Om hieraan steeds weer te denken, kunnen boeddhisten vijf beloften doen:

– Een leven wezen kan geen kwaad doen.

– Niet nemen wat niet gegeven is.

– Leef niet op een verkeerde manier.

– Zeg geen onvriendelijke dingen en lieg niet.

– Gebruik geen drugs of sterke drank, die helder denken onmogelijk maken.

 

Shintoisme

Het shintoisme is de inheemse godsdienst van Japan. Hierbij speelt de natuuraanbidding een rol. Het shintoisme is een lokale godsdienst met veel plaatselijke heiligdommen voor huis- en dorpsgenoten. Mensen vergoddelijken hun helden en sommige leiders van hun gemeenschap en ze aanbidden de zielen van hun voorouders. Shinto- goden zijn gelukkig als de mensen dat ook zijn, daarom zijn er veel festivals met zang, dans , eten en dankzegging.

 

LAATSTE TIPS

De zomer in het Zuiden van Japan – Kyushu – is erg warm, met een hoge luchtvochtigheid. Alle huizen, kantoren en winkels hebben airco. Soms is er ’s zomers een hele zware storm met veel regen, een tyfoon. In de bergen is het aangenamer weer.

Je kan het leidingwater in Japan gewoon drinken, maar de smaak is soms iets anders dan ons kraanwater.

Hoewel Japan een groot land is, is er maar weinig grond beschikbaar voor de mensen. Het grootste deel van het land is bergachtig. De grond is heel duur en daarom zijn de meeste gebouwen ook erg hoog. In de grote steden wonen de mensen meestal in flats. Op het platteland zijn er traditionele Japanse huizen van hout met schuifbare papieren wanden. Mensen zitten op kussens (tatami) en slapen op een matje (futon). ’s Avonds leggen ze de matten uit en overdag liggen ze in een kast. De meeste Japanse huizen zijn te klein voor aparte slaapkamers. Op deze manier kunnen ze een kamer overdag als woonkamer en ’s nachts als slaapkamer gebruiken.

Bezoekers moeten hun schoenen uit doen, voordat ze het huis binnengaan. Soms worden je slippers aangeboden, soms zijn er aparte wc-slippers, dat staat er dan op geschreven.

In veel gezinnen wonen opa en oma in.

Japanners zijn erg schone mensen. De meeste Japanners hebben eigen badkamers, maar openbare badhuizen zijn ook nog steeds populair. Japanse wastraditie; eerst jezelf wassen, dan pas in bad. Eerst inzepen, dan zeep afwassen en dan weken in een heel heet bad.( je mag er evt. koud water bij doen)

Sport is erg populair, b.v. baseball. Golf, voetbal, zwemmen en natuurlijk de vechtsporten; karate, judo, jujitsu, sumoworstelen, kendo(zwaardvechten) en kyodo (boogschutten)

Japanners kijken graag tv.

 

Cultuur in Japan:

Kabuki-theater;      traditionele dansdrama’s, ze gaan vaak over de levens van samurai, geen  woorden , alleen mime.

Keramiek      is belangrijk, ook vanwege de theeceremonie

Japanse      prentkunst: houtsneden en grafiek

Japanse schoolsysteem: zes jaar basisonderwijs en drie jaar junior high school. Meer dan 90% gaat daarna door naar senior high school. Er zijn zeer zware competitie-examens om in prestigieuze senior high schools en universiteiten te komen.

Er is actief vulkanisme op Kyushu, zoals de hete bronnen bij Beppu en Mt. Aso, Mt. Salurajuma en Mt. Unzen.

Familie: Voorouders worden in ere gehouden. Grootouders wonen dichtbij of in huis, dat gebeurt wel steeds minder. Ook is er nu meer aandacht voor individuele privacy dan vroeger. Opvoeding van de kinderen is erg belangrijk. Er is een scheiding tussen thuis en buitenwereld. Zo gedraagt men zich ook anders op beide plekken. Het doel is altijd harmonie. Kinderen leren zich aan te passen aan situaties. Thuis kunnen ze zichzelf zijn, maar in de buitenwereld zal men zich aanpassen.

De ene keer dat Japanners “gek” mogen doen is met karaoke in een besloten kleine bar. Daar drinken ze dan en hun losbandig gedrag wordt dan verklaard door het feit dat ze gedronken hebben.

 

Geisha’s zijn Japanse gastvrouwen die zingen, dansen en muziekinstrumenten bespelen. Er wordt van hun verwacht dat ze goed kunnen converseren. Geisha’s zijn ontzettend duur. Het zijn geen prostituees zoals vaak gedacht wordt.

Japanse gewoonten en gebruiken

Japanners en Nederlanders verschillen erg van elkaar. Hieronder volgen wat tips om de Japanners wat beter te begrijpen. Het betekent niet dat je alles perfect in praktijk moet brengen, of overal op moet letten. Wij vinden hen soms raar en exotisch en dat vinden zij ook van ons, maar we weten van elkaar dat we anders zijn en houden daar in de contacten rekening mee.

Probeer het goed te doen, is al heel wat en wordt gewaardeerd.

Vragen naar de juiste manier van handelen, wordt ook op prijs gesteld. Laat weten dat je het juiste gedrag niet weet, dat je onbekend bent met de Japanse etiquette.
Bedenk wel dat voor hun etiquette heel belangrijk is.

 

Je kunt rekening houden met de volgende dingen:

 

Lichaamstaal

 

Japanners buigen als begroeting, maar met Westerlingen schudden ze de hand en buigen ze nog steeds een beetje. Niet te hard knijpen bij het handen schudden. Wanneer ze niet het initiatief nemen om handen te schudden en alleen maar buigen, buig dan gewoon terug, met je armen plat langs je lichaam.

Niet teveel oogcontact.

Glimlachen kan voor een Japanner een manier zijn om zijn schaamte te verbergen. Het hoeft niet altijd een goedkeuring te betekenen. Wil je zeker weten of een Japanner lacht, kijk dan naar de ogen.

Wijzen met de wijsvinger is onbeleefd. Iets aanwijzen, kan beter met de hele hand, palm naar boven in een vloeiende beweging.

Geen affectie tonen in het openbaar, behalve bij kleine kinderen. Niet zoenen of omhelzen. Dat vinden zij amuserend en als je het in het openbaar doet trekt dat publiek.

De Japanse kinderen die in Nederland geweest zijn, deden dat hier natuurlijk wel, zullen jullie in Mizumaki ook wel doen, maar voor hen is het dus heel ongewoon.

Niet met je handen in de zakken praten, of op een tafel zitten.

 

Bepaalde gebaren kennen ze niet, zoals knipogen of schouder ophalen.

Japanners houden meer afstand als ze met elkaar spreken.

Wanneer je verkouden bent, vinden Japanners de neus ophalen niet onbeleefd, maar je neus in een zakdoek snuiten waar anderen bij zijn vinden ze verschrikkelijk. Een zakdoek gebruiken zij om hun handen af te drogen na het hanenwassen of om zweet af te vegen.

In Japan gaan mannen vrouwen voor. Als je in Japan een vrouw voor laat gaan, dan breng je haar daarmee in verlegenheid. Dit kan betekenen dat je haar zwak vindt.

 

Harmonie

 

Beleefd zijn

Uitvoerig bedanken voor kleine dingen

Het is onbeleefd om direct te zijn

Geen ongenoegen tonen, geen extreme gezichtsuitdrukkingen , geen stemverheffingen. Dan nog druk je je al meer uit dan een Japanner.

Wanneer je geen Japans spreekt, zeg dan maar iets vriendelijks in je eigen taal, glimlach en buig tegen iemand die alleen Japans spreekt. De vriendelijke toon zal we overkomen.

Vaak sorry zeggen, zelfs voor kleine foutjes (sorry = suminassen)

Japanners willen in het algemeen erg graag een andere taal leren. Engels is favoriet. Omdat de nadruk wordt gelegd op het schrijven, spreken ze niet zo goed Engels. Wanneer men je niet verstaat, rustig blijven herhalen, eventueel opschrijven. Niet ongeduldig worden. Schrik niet van lange pauzes in een gesprek. Engels is voor hen zeer vermoeiend.

Men maakt zich vaak zorgen dat wij dingen in hun huizen ongewoon vinden of dat er niet genoeg privacy is voor ons.

Foto’s van Familie en thuis doen het altijd goed om een gespr4ek mee te beginnen.

Wat voor ons kinderachtig lijkt, b.v. knutselen en origami, is voor Japanners zeer respectvol. Voor hun is het kinderlijk wanneer een volwassene op straat een ijsje likt.

Wanneer je Japanners aanspreekt, kan je san achter hun achternaam zetten. Doe dit echter nooit bij je eigen naam!

 

Geld en vertrouwen

Japanners spreken eerder over sex dan over geld.
Ze behandelen geld heel discreet, soms zelf schaamtevol
Je hoeft nergens fooien te geven, kan zelfs beledigend zijn
Japanners vertrouwen elkaar en anderen. Vragen worden vaak zo gesteld, dat je een bevestigend antwoord kan geven. Dus ook wanneer je iets niet verstaat, kun je meestal toch ja zeggen, dan komt het wel goed.
Een visitekaartje altijd met twee handen aannemen. Bij ontvangen even bestuderen en dan naast je leggen.
Nooit er iets opschrijven waar de gever bij is en niet in hun bijzijn in je broekzak of portemonnee stoppen.

Eten en drinken

De thee ceremonie kent vele regels, b.v over het servies, de kamer, de matten, speciaal eten erbij etc. Je mag slurpen bij het theedrinken, maar niet overdrijven.
In een restaurant kiest de gastheer voor de gast. Als ze vragen wat je wilt, kun je het beste zeggen dat het niet uitmaakt. Japanners zullen ook meegaan met de keus van de gastheer.
Als iets niet lust, niet opeten en concentreren op de rest van het voedsel.
Vaak krijg je een nat handdoekje voor het eten. Mannen kunnen hiermee hun gezicht wassen en armen en handen. Vrouwen wassen meestal alleen hun handen ermee. Ook kun je er later je vingers aan afvegen.

Wanneer je traditioneel Japans eten krijgt, gewoon bij je tafelgenoten afkijken hoe men eet.

Bekende Japanse gerechten zijn: rauwe vis in soyasaus, tempura (gebekken vis of groenten)sukiyaki(rundvlees). Rijst is het hoofddeel van de maaltijd, daarbij krijg je vaak soep.

Als je rijst achterlaat in je kommetje betekend dit dat je meer wilt.

Een leeg glas betekend echter dat je meer wilt, heb je genoeg, dan dus iets drinken in het glas laten zitten.

Je mag nooit jezelf opscheppen of inschenken, dat is onbeleefd.

 

WC

Meestal zijn het Westerse wc’s . Soms een “Franse hurk wc””
Soms kan de deur niet op slot, een Japanner klopt dan op de deur. Je kan dan terugkloppen om aan te geven dat de wc bezet is. Niet tegen de deur duwen, want dan denkt men dat de deur klemt en dan probeert men met nog harder te duwen om binnen te komen.

 

Cadeautjes

Hiervoor gelden 3 regels

1- Altijd verpakt
2- Een cadeau altijd accepteren, gewoon aannemen.
3- Japanners maken niet gauw hun cadeau open waar de gever bij is, maar als je dit wel wilt, dan kun je dat zeggen.

Geef niet een te duur cadeau, want dan voelt met zich verplicht om ook een duur cadeau terug te geven.
Kleine cadeautjes b.v. een ansichtkaart van je woonplaats, zijn een teken van vriendelijkheid.
Stuur nabestellingen van foto’s naar mensen die je op de foto hebt gezet.

 

Optreden

Japanners horen graag speeches van buitenlanders. Optreden is voor hen heel belangrijk.
Wanneer je uitgenodigd wordt voor karaoke, altijd meedoen, maar jezelf nooit voor gek zetten.
Mannen gaan vaak met elkaar drinken. Altijd pas drinken na de toast.